Պարույր Սևակ. բանաստեղծություններ - Part 6

ԻՆՉ ՄՆԱՑ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

.

Աչքերըս միշտ լույսի սովոր՝
Ես հիմա տանջվում եմ խավարից.
Ես՝ վարժված ոստանիկ կյանքի՝
Զրկված եմ և մոտիկ գավառից։
Երեկվա իմ վարդավառից
Ի՞նչ մնաց – այս շապի՜կըս թաց,
Կախվելու մի պարա՜ն մնաց
Իմ սիրո հարուստ ավարից։

[1956թ.]

Կարդալ ամբողջությամբ

ԻՆՉ ՄՆԱՑ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Աչքերըս միշտ լույսի սովոր՝
Ես հիմա տանջվում եմ խավարից.
Ես՝ վարժված ոստանիկ կյանքի՝
Զրկված եմ և մոտիկ գավառից։
Երեկվա իմ վարդավառից
Ի՞նչ մնաց – այս շապի՜կըս թաց,
Կախվելու մի պարա՜ն մնաց
Իմ սիրո հարուստ ավարից։

[1956թ.]

Կարդալ ամբողջությամբ

ՍԻՐՏՍ ՆՄԱՆ Է

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Ա՜խ, սիրտս նաև նման է կարծես…

Նման է կարծես նա մի թութակի,
Որ ո՜ղջ ժամանակ նույն բանն է ասում.
-Ես քեզ եմ ուզում…

Նման է կարծես նա մի ջութակի,
Որ միա՜կ լարով յոթ լարից շատ է
Ազդում ու հուզում…

Նման է կարծես մի ջինջ վտակի,
Որ տարբե՜ր հունով, բայց դեպի քեզ է
Շարունակ վազում…

Նման է կարծես մի պատատուկի,
Որ գոտու նման փաթաթվում է քեզ
Եվ շա՜տ է սազում…

Նման է կարծես մի խոր հատակի,
Որ ուրիշներին փետուրի նման պահում է վերև
Եվ միայն քե՜զ է իր խորքը սուզում…

04.II.1954թ. Մոսկվա

Կարդալ ամբողջությամբ

ԱՆԾԱՆՈԹՈՒՀՈՒՆ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Անծանոթ եմ քեզ, բայց գիտեմ վաղո՜ւց…

Այդ քե՛զ համար են ազգերը կռվել՝
Այդ քե՛զ համար է Տրոյան վառվել։
Այդ դո՛ւ լույս տվիր կույր Հոմերոսին,
Սֆինքսի գաղտնիքը ժպտալով առար,
Ու մարաթոնյան վազքի հերոսին
Այդ դո՛ւ, թերևըս, թևերիդ տարար։
Քե՛զ համար ընկավ մեր չքնաղ Արան։
Նորից քե՛զ համար
Մի այրող ամառ
Մեր Արտավազդին գերության տարան…

Հին ծանոթներ ենք – քեզ գիտեմ վաղո՜ւց։

Դրախտը կորցըրած՝ այդ քեզ է գտել
Մեր նախահայրը՝ ինձ նման մանուկ…
Երկար դարերի ճամփեքով բանուկ
Դու եկել ահա և ինձ ես հասել
Եվ ստիպում ես ինձ գոռալ՝ ասե՛լ,
Որ դու այրում ես՝ Տրոյայի՛ պես,
Ուզում ես գերել՝ մեր Արայի՛ պես,
Ինչպես Հոմերին՝ դու լույս ես տալիս,
Բայց շլացուցիչ քո լույս ու փայլից
Ես կուրանում եմ
Ու մոռանում եմ,
Որ դու աչքերով ինձ հույս ես տալիս,
Ժպտում ես, սակայն և խույս ես տալիս,
Բայց ինչո՞ւ, ինչո՞ւ,- ես չեմ հասկանում։
Թե դու ուզում ես, որ, ինչպես մանուկ,
Մեր նախահոր պես միտքըս սքողած,
Իմ հանգստության դրախտը թողած՝
Ես քո հետքերով ու քո ետևից,
Ամե՜ն ինչ լքած՝ բռնեմ քո թևից
Ու գնա՛մ, գնա՛մ, ուր դու կգնաս,
Մտնեմ ա՛յն դռնով, որ դու կբանաս,
Խմեմ հարբենամ՝ ինչով դու հարբես,
Տանջվեմ ու տոկամ իմ նախահոր պես,-

Ես համաձայն եմ։
Ի՜նձ ինչ դրախտը,
Երևի նույնն է և թոռան բախտը…

20.X.1955թ. Մոսկվա

Կարդալ ամբողջությամբ

ԱՌԱՋՎԱ ՊԵՍ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Ո՞ւր ես՝ չկաս,
Չէ՞ որ կայիր…
Ա՜խ, թե մեկ էլ
Մի օր գայիր
Ու ժպտայի՜ր
Առաջվա պես,
Առաջվա պես,
Հավատայի՜ր…

11.III.1956թ. Մոսկվա

Կարդալ ամբողջությամբ

ՎԵՐՀՈՒՇ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Կրկին անձրևն է տեղում գիշերային մայթերին,
Քնա՜ծ, խաղա՜ղ քաղաքի տանիքներին երազկոտ։
Եվ արթնանում է կրկին մի հին երազ մտերիմ,-
Ու ես մեր գյուղն եմ ընկնում սովորական հրաշքով։

Այնտեղ ննջում է հիմա տարափի տակ այս վարար
Մի կավաշեն, հողհատակ ու հարդածածկ լուռ խրճիթ։
Հանգել է լույսը լամպի, իջել գիշերը խավար,
Քնել է մայրն իմ պառավ՝ կրողը մեր տան խղճի։

…Ես մի երազ ունեի պատանության օրերում,
Երբ արթնացել էր հոգիս սիրո նորեկ հովերից.
Այդ հողաշեն ծածկի տակ, հարսանեկան շորերում
Տեսնել նրա՛ն, ում համար ես կանցնեի ծովերի՜ց,

Տեսնել նրա՛ն, ում համար շուռ կտայի ես սարե՜ր…
Ա՛խ, ի՞նչ ծովեր, ի՞նչ սարեր,- միայն ասում են այդպես…
Տեսնել նրա՛ն, ում համար, փեշըս լցրած խիճքարեր՝
Ես մեր այգու ծառերին տանջում էի պարզապես.

Ամեն նետված քարիս հետ թե մի խնձոր չընկներ ցած,
Ուրեմն իզո՜ւր,- վա՛տ նշան,- ես չեմ հասնի մուրազիս…
Խնձորն ընկներ թե չընկներ՝ ցնծագին կամ դառնացած,
Քարերն էի ես թողնում ու հետևում երազիս.

-Կապրենք մեկտեղ, բախտավ...

Կարդալ ամբողջությամբ

ԹՈՂ ԼԻՆԻ ԱՅՆՊԵՍ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Թող լինի այնպես,
Ինչպես հուշում ես.
Էլ չե՛նք հանդիպի՝
Ինչպես ուզում ես։
Ինչ էլ որ լինի՝
Հիշելու բան կա.
Քե՛զ մոտ ավարտվեց
Սիրո ուսումըս։

22.IV.1956թ. Մոսկվա

Կարդալ ամբողջությամբ

ԹԵ ՏԽՐՈՒՄ ԵՄ ԿՅԱՆՔՈՒՄ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Թե տխրում եմ կյանքում՝ քեզ համար է միայն,
Քո կարոտից են դեռ կոպերն իմ թրթըռում,
Դու՝ երեկվա՜ իմ սեր, դու հեռավո՜ր իմ այն,
Որ գալիս ես հաճախ, ճերմակ թղթին թառում:

Քո թանկ անվան համար դեռ շրթներս են դողում,
Ու շրշյունը շորիդ հետևում է դեռ ինձ,
Եվ իմ ասվա՜ծ-չասվա՜ծ յուրաքանչյուր տողում
Մի ալիք է մնում քո տաք շշուկներից:

Բախտի նման՝ հեռվից դու իշխում ես վրաս,
Բախտի նման՝ գտած ու զուր ձեռքից գցած,
Գուցե արդեն գտած ուրիշ բախտ ու երազ,
Ուրիշի հետ գուցե նույնիսկ երջանկացած…

Ու տխրում եմ եթե՝ քեզ համա՞ր չէ միթե:
Ախ, թե ծամո՜վ-համո՜վ նույն աղջիկը մնար,
Որ խելքահան ժպտալ, բայց և շիկնել գիտեր,
Որ աղջի՛կ էր այնպես, այնպես կի՛ն չէր, բնա՜վ:

Այն աղջիկը մնար, որ ինձ երգեր տվեց,
Եվ նույն առո՛ւն մնար, և նույն գարո՛ւնն անբիծ,
Երբ մեր հանդիպումը այնքա՜ն երկար տևեց,
Որ հորդ անձրև տեղաց գարնանային ամպից:

Տեղաց վարար անձրև, երկինքն ասես փլվեց,-
Դու հիշո՞ւմ ես արդյոք, իմ հեռավո՛ր, իմ լա՛վ,-
Հանկարծ, մեր աչքի դեմ, առուն… խելագարվեց՝
Առուն կորցրեց իրեն – հին ափերից ելավ:

…Առուն խելագարվեց՝ ափից ելավ առուն –
Ուրի՜շ ափեր գտավ քո հունն իրեն համար…
Թե քար տխրությունն է իմ աչքերին թառում,
Թե թախծում եմ հաճախ՝ միայն դրա՜ համար:

06.I.1947թ 13-14.III.1956թ. Երևան Մոսկվա

Կարդալ ամբողջությամբ

ԱՇՆԱՆԱՅԻՆ

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Քո քաղցրությունն աշունի վիճակվել է հիմա ինձ,
Երբ դեռ գարուն է այստեղ՝ իմ կրծքի ներքո:
Աշնանաբույր-դեղնաթույր այս մետաքսի շորը քո
Այնպես լավ է քեզ սազում, դարձնում այնպես հմայիչ:

Ինչպե՞ս կոչել՝ չգիտե՛մ, բայց սա ինչ-որ մի կապ չի՝
Այս քո աշունը շռայլ ու ջերմությունն իմ գարնան:
Ա՜խ, թե անցյալըդ հանկարծ մի դեղնաթույր շոր դառնա
Ու վա՛ր սահի, ընկնի՛ ցած, քեզ այլևս չկպչի՛…

Քո անցյա՜լը… Չհիշե՛նք: Եկ աշնան պես եղիր բաց,
Առատաձեռն՝ աշնան պես, աշնան նման՝ պտղատու.
Եկ մաճառի՛ց չխոսենք – աշնա՜ն գինու կթղա տուր,
Թեպետ արդեն՝ դեռ չըմպած՝ ես գինով եմ ու հարբած:

…Դրսում աշուն է դեղին, տերևաթափ է հիմա,-
Աշխարհո՜վ մեկ տարածված քո ստվերն է դա կարծես.
Քե՜զ եմ տեսնում ամենուր, դո՞ւ ես՝ աշո՜ւն ես դարձել,
Անծայր աշո՜ւն ես դարձել ու քաղցրացել ինձ համար…

31.VII.1946թ Չանախչի

Կարդալ ամբողջությամբ

ԵՍ ՔՈ ՄԱՍԻՆ…

February 11, 2013 Բանաստեղծություններ

Ես քո մասին
Արդյոք ի՞նչ եմ մտածում։
Ես քո մասին
Ախար ի՜նչ չեմ մտածում,
Բայց թերևըս
Ամենից շատ՝ մտովին
Կորուստներս է,
Որ հաշվում եմ գտածում։

22.IV.1956թ. Մոսկվա

Կարդալ ամբողջությամբ